Sağlık Hesaplamaları
VKİ’yi DSÖ (WHO) sınıflandırmasına, bazal metabolizma hızını Mifflin-St Jeor (1990) denklemine, günlük enerji ihtiyacını (TDEE) aktivite düzeyine ve tahmini doğum tarihini Naegele kuralına göre hesaplayın. Girdiğiniz değerler yalnızca tarayıcınızda işlenir.
Nasıl Kullanılır?📊
-
Metriği seçin: genel tarama için VKİ, beden kompozisyonu için vücut yağ oranı (ABD Donanması yöntemi), kalori planı için BMR ve TDEE, gebelik takibi için tahmini doğum tarihi.
-
Kilo (kg), boy (cm), yaş ve cinsiyeti girin. TDEE için aktivite düzeyini seçin: hareketsiz (katsayı 1,2) ile çok aktif (katsayı 1,9) arasında.
-
Sonucu formülle birlikte okuyun: hesabı yenileyebilir ve rakamı hekiminiz veya diyetisyeninizle konuşmaya götürebilirsiniz.
Yayımlanmış Formüller ve Sınırları
Bazal Metabolizma Hızı (BMR) için varsayılan denklem Mifflin-St Jeor’dur: erkekler için BMR = 10 × kilo (kg) + 6,25 × boy (cm) - 5 × yaş + 5; kadınlar için aynı formül, +5 yerine -161. Frankenfield ve arkadaşlarının sistematik derlemesi (Journal of the American Dietetic Association, 2005), bu denklemin ölçülen dinlenme enerji harcamasını %10 sapma içinde, karşılaştırılan diğer denklemlerden daha fazla kişide doğru tahmin ettiğini bulmuştur. Yine de kişilerin önemli bir kısmı bu aralığın dışında kalır; sayıyı tahmin olarak görün. Örnek: 30 yaşında, 80 kg, 180 cm bir erkeğin BMR değeri 1.780 kkal’dir; aktivite katsayısı 1,2 (hareketsiz) ile günlük ihtiyaç 2.136 kkal, 1,55 (orta aktif) ile 2.759 kkal olur. VKİ, DSÖ eşiklerine göre sınıflandırılır: 18,5’in altı zayıf, 18,5 ile 24,9 normal, 25 ile 29,9 fazla kilolu, 30 ve üzeri obez.
Pratik İpuçları
-
Kalori açığı: TDEE’nizden günde 500 kkal eksik almak haftada yaklaşık 0,45 kg kayıp sağlar (500 × 7 = 3.500 kkal/hafta, 1 kg vücut yağı yaklaşık 7.700 kkal). TDEE 2.759 kkal ise hedef 2.259 kkal olur. Çok daha büyük açıklar sürdürmesi zordur ve kas kaybına yol açma eğilimindedir.
-
VKİ’nin sınırı: kası yağdan ayırmaz. Boyu 185 cm, kilosu 95 kg olan bir erkeğin VKİ’si 27,8’dir (fazla kilolu), oysa ağırlık antrenmanı yapan ve yağ oranı düşük biri olabilir. Böyle durumlarda boyun, bel ve kalça çevresine dayanan ABD Donanması yöntemi daha bilgilendiricidir.
-
Doğum tarihi: Naegele kuralı son adet tarihinin ilk gününe 280 gün ekler; örneğin 1 Ocak 2026 için tahmini tarih 8 Ekim 2026’dır. Bu bir tahmindir: bebeklerin azınlığı tam bu tarihte doğar ve gebelik haftasını ilk trimester ultrasonu doğrular.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Vücut Kitle İndeksi (VKİ) her zaman doğru bir gösterge midir?
Hayır, VKİ kas kütlesini yağ kütlesinden ayırt edemez. VKİ, kilo (kg) bölü boyun (m) karesidir; 95 kg ve 185 cm için 27,8 çıkar (fazla kilolu), yağ oranı düşük olsa bile. Bu durumlarda ABD Donanması yöntemiyle vücut yağ oranına bakın; hata payı birkaç yüzdelik puandır. Sonucu bir sağlık uzmanıyla değerlendirin.
BMR ile TDEE arasındaki fark nedir?
BMR tam dinlenmede harcanan enerjidir, TDEE ise BMR’nin aktivite katsayısıyla (PAL) çarpımıdır. 30 yaşında, 80 kg, 180 cm bir erkek için BMR 1.780 kkal’dir; TDEE katsayı 1,2 ile 2.136 kkal, 1,55 ile 2.759 kkal olur. Yaygın katsayılar 1,2, 1,375, 1,55, 1,725 ve 1,9’dur. TDEE, kalori fazlası veya açığı planlamanın başlangıç noktasıdır.
BMR için hangi denklem kullanılıyor ve ne kadar isabetli?
Varsayılan olarak Mifflin-St Jeor (1990) kullanılır, alternatif olarak Harris-Benedict seçilebilir. Frankenfield ve arkadaşlarının 2005 sistematik derlemesinde Mifflin-St Jeor, ölçülen dinlenme enerji harcamasının %10 sapma içinde en sık yakalandığı denklemdir; ancak hiçbir denklem herkes için tutmaz. Sporcular, yaşlılar ve klinik durumu olanlar tahminden belirgin sapabilir.
Tahmini doğum tarihi nasıl hesaplanıyor?
Naegele kuralıyla, son adet tarihinin ilk gününe 280 gün (40 hafta) eklenir; 28 günden farklı döngüler için düzeltme yapılabilir. Son adet tarihi 1 Ocak 2026 ise tahmini doğum tarihi 8 Ekim 2026’dır. Bebeklerin yalnızca küçük bir kısmı tam bu tarihte doğar; gebelik haftası ilk trimester ultrasonuyla doğrulanmalıdır.
Sağlık verilerim güvende mi?
Girdiğiniz değerler tarayıcınızda işlenir ve CalcMate sunucularına gönderilmez. Geliştirici araçlarını (F12) açıp Ağ sekmesine bakarak ve bir hesap yaparak doğrulayabilirsiniz: verilerinizi içeren bir istek görünmez.
Sonuçlar tıbbi takip için kullanılabilir mi?
Hayır, sonuçlar kişisel takip için referanstır ve tanı yerine geçmez. Değerler yayımlanmış formüllerden gelen tahminlerdir. Sonuçları, tahlil ve öykünüzle birlikte yorumlayabilecek bir hekim veya diyetisyenle paylaşın.