Máy Tính Chu Kỳ Bán Rã

Cách sử dụng Máy tính Chu kỳ Bán rã?

Nhập lượng ban đầu, chu kỳ bán rã và thời gian đã trôi qua, chọn đơn vị (gram, ngày, năm) rồi nhấn Tính toán. Máy trả về lượng còn lại, số chu kỳ bán rã đã trôi qua, hằng số phân rã và phần trăm còn lại. Ví dụ, 100 gram chất có chu kỳ bán rã 8 ngày, sau 16 ngày (2 chu kỳ) còn 25 gram: 100 giảm còn 50 sau ngày thứ 8 và còn 25 sau ngày thứ 16.

Cách thực hiện Tính toán Chu kỳ Bán rã?

Phân rã phóng xạ tuân theo hàm mũ: \[A = A_0 \left(\frac{1}{2}\right)^{t/T} = A_0 e^{-\lambda t}, \qquad \lambda = \frac{\ln 2}{T} \approx \frac{0{,}693}{T}\] Trong đó \(A\) là lượng còn lại, \(A_0\) là lượng ban đầu, \(t\) là thời gian và \(T\) là chu kỳ bán rã. Thời gian để còn 1% là \(t = T \times \log_2 100 \approx 6{,}64\,T\): với iốt-131 (\(T \approx 8{,}02\) ngày) là khoảng 53,3 ngày. Sau 5 chu kỳ bán rã còn khoảng 3,1% lượng ban đầu.

Ví dụ, carbon-14 có chu kỳ bán rã khoảng 5.730 năm: mẫu còn 25% carbon-14 đã qua 2 chu kỳ, tức khoảng 11.460 năm (chưa hiệu chỉnh). Phương pháp định tuổi carbon-14 dùng được đến khoảng 50.000 năm, và kết quả khảo cổ cần được hiệu chỉnh theo đường chuẩn.

Trong y học hạt nhân, iốt-131 dùng trong điều trị bệnh tuyến giáp. Thời gian bán thải thực tế trong cơ thể là chu kỳ bán rã hiệu dụng, kết hợp cả phân rã vật lý và thải sinh học: \(\frac{1}{T_{\text{hd}}} = \frac{1}{T_{\text{vl}}} + \frac{1}{T_{\text{sh}}}\). Ví dụ giả định \(T_{\text{vl}} = 8\) ngày và \(T_{\text{sh}} = 24\) ngày cho \(T_{\text{hd}} = 6\) ngày. Việc sử dụng nguồn phóng xạ ở Việt Nam phải tuân theo Luật Năng lượng nguyên tử 2008.

Mẹo hữu ích 💡

• Nhập chu kỳ bán rã và thời gian cùng một đơn vị (ví dụ cùng là ngày) để tính đúng.
• Dùng giá trị chu kỳ bán rã từ tài liệu chính thức của đồng vị, và nhớ rằng thuốc còn có chu kỳ bán thải sinh học.